veiligheidseisen voor heftrucks en mobiele machines

Leestijd: 2 minuten

Afgelopen week (dec 2015) was er helaas een ernstig ongeval te betreuren met een gekantelde heftruck.
Mobiele machines dienen voldoende stabiliteit te hebben. De machinerichtlijn heeft in bijlage 1 een apart hoofdstuk, waarin o.a. de risico’s van omvallen worden beschreven. Voor heftrucks zijn in normen specifieke voorschriften opgenomen. Op heftrucks moet de bestuurder een gordel dragen, om de bestuurder onder andere tijdens het kantelen op de zitplaats te houden. Helaas worden deze gordels maar al te vaak niet gedragen.

Machinerichtlijn bijlage 1 hoofdstuk 3 paragraaf 3.4.3

Risico’s ten gevolge van omvallen en kantelen
Wanneer bij een machine met eigen aandrijving, met daarop een bestuurder, bediener(s) of andere persoon of personen, gevaar voor omvallen of kantelen bestaat, moet de machine van een passende beschermingsstructuur zijn voorzien, tenzij daardoor een groter risico ontstaat.
Deze structuur moet zodanig zijn dat zij bij omvallen of kantelen de persoon of personen die zich op de machine bevinden, een doeltreffend vervormingsbeperkend volume garandeert.
Om te verifiëren of de structuur aan de eis van de tweede alinea voldoet, moet de fabrikant of zijn gemachtigde voor elk type inrichting passende proeven verrichten of laten verrichten.

stabiliteit test heftruck (bron EVS-EN 1176-1)

test heftruck (bron EVS-EN 1176-1)

In de EN 1726-1 staan testen beschreven voor het bepalen van de stabilteit van een heftruck.

In het Nederlandse Arbobesluit is in artikel 7.17 het volgende opgenomen:

Heftrucks waarmee een of meer personen kunnen worden vervoerd, zijn zodanig uitgerust, dat het gevaar van kantelen of de gevolgen daarvan zoveel mogelijk worden beperkt door:

  • een bestuurderscabine;
  • een inrichting die verhindert dat de heftruck kantelt;
  • een inrichting die ervoor zorgt dat, indien de heftruck kantelt, er voor de te vervoeren personen voldoende
    vrije ruimte is tussen de grond en bepaalde delen van de heftruck;
  • een inrichting op elke zitplaats van de heftruck, waarmee de op de truck aanwezige personen zich op de
    zitplaats kunnen vastzetten, of
  • andere voorzieningen met een gelijk veiligheidsniveau.

 

Wanneer een heftruck kantelt is gebleken dat de chauffeur de neiging heeft om via de lage zijde van de heftruck weg te springen. Dit is juist de zijde waarop de truck kantelt. Het risico is dus erg groot dat de chauffeur bekneld zal raken onder de heftruck.

Gelukkig zijn veel heftrucks voorzien van deuren en/of veiligheidsgordels. Het dragen van een gordel is verplicht, maar wordt in de praktijk lang niet altijd gedaan. Gezien de vele ongevallen kan alleen de noodzaak en toezicht van de draagplicht worden onderstreept.

Nieuwe normen ISO/EN 80079-36 en -37 voor ATEX mechanische apparatuur

Leestijd: < 1 minuut

De nieuwe normen voor niet elektrische apparatuur (mechanische apparatuur), de ISO/EN 80079-36 en -37 worden begin 2016 verwacht (zijn inmiddels definitief). De ISO 80079-36 en -37 zullen de EN 13463 normen gaan vervangen. Voor mechanische apparatuur brengt dit de nodige wijzigingen met zich mee, onder andere de nieuwe codering voor mechanische apparatuur. De beschermingswijzen, zoals c (constructief veilig), k (olie-vulling) en b (bewaking van ontstekingsbronnen) zullen worden vervangen door een nieuwe generieke aanduiding met de letter “h”.

Een IECEx certificering is straks ook mogelijk voor mechanische apparatuur. Zelfcertificering is onder IECEx niet mogelijk, zoals dat voor een ATEX certificering voor categorie 2 en 3 (niet elektrische apparatuur) wel mogelijk is.

Een IECEx certificering voor mechanische apparatuur betekent dus dat een IECEx Certification Body ook de apparatuur heeft beoordeeld. Dus een onafhankelijke toetsing heeft dan plaats gevonden. Dit in tegenstelling tot ATEX, waarbij mechanische apparatuur (categorie 2 en 3) door de fabrikant zelf gecertificeerd is.

De ontstekingsanalyse is van wezenlijk belang bij de beoordeling van mechanische apparatuur. Met name de mechanische vonken (kort slijpvonken, lang slijpvonken en impactvonken) en statische elektriciteit zijn altijd belangrijke issues bij de ontstekingsanalyse.

Meer leren over de beoordeling van mechanische apparatuur, de nieuwe normen ISO/EN 80079-36 & -37, volg dan onze ATEX training, klik hier.

nieuwe aanduiding ATEX mechanisch

voorbeelden nieuwe aanduiding ATEX mechanisch

Nieuwe ATEX richtlijn binnen 6 maanden van kracht

Leestijd: 2 minuten

De nieuwe ATEX richtlijn 2014/34/EU wordt op 20 april 2016 van kracht, nog 6 maanden te gaan. De ATEX richtlijn 2014/34/EU is de opvolger van de ATEX richtlijn 94/9/EG. Deze richtlijn is bedoeld voor fabrikanten van apparatuur en explosiebeveiligingssystemen. Naast de aanpassing van het nummer van de richtlijn, die doorgaans in vele documenten moet worden aangepast, krijgen ook de importeurs en distributeurs extra verantwoordelijkheden.

Een aantal wijzigingen op een rij, inclusief aanvullende informatie

  1. Tegenwoordig duiden we de ATEX richtlijn 2014/34/EU en ook nog de ATEX 94/9/EG richtlijn aan met ATEX 114. Vroeger was de aanduiding ATEX 95, echter door wijziging van het verdrag van Europa, is artikel 95 gewijzigd in artikel 114. Artikel 95 en 114 gaan onder andere over vrij verkeer van goederen binnen de EU. Dus met de ATEX 114 richtlijn bedoelen we de zogenaamde producten ATEX richtlijn. De ATEX 114 richtlijn is dus een aanduiding van zowel de ATEX 94/9/EG als ook de ATEX 2014/34/EU. Per 20 april 2016 vervalt de ATEX 94/9/EG en wordt de ATEX 2014/34/EU van kracht. Voor downloads van deze richtlijn, zie deze link.
  2. Een importeur van een ATEX product vanuit een land buiten Europa dient te controleren of de CE-markering correct is uitgevoerd door de fabrikant. Tevens dient de importeur te controleren of de juiste documenten, zoals de EU-verklaring van overeenstemming en de gebruiksaanwijzing aanwezig zijn. Dit betekent dat de importeur bij de fabrikant het nodige moet gaan controleren. Er moet dus eigenlijk een CE-audit worden uitgevoerd.
  3. De importeurs vermelden op het product hun naam, hun geregistreerde handelsnaam of geregistreerde merknaam en het postadres waarop contact met hem kan worden opgenomen, of wanneer dit niet mogelijk is, op de verpakking of in een bij het product gevoegd document.
  4. Importeurs moeten gedurende tien jaar nadat het product in de handel is gebracht een kopie van de EU-conformiteitsverklaring bewaren. Dit betekent dus dat de importeur afspraken moet maken met de fabrikant over het ter beschikking stellen van de informatie.
  5. De distributeur dient te controleren of het product voorzien is van de juiste documentatie en de CE-markering.
  6. Er dient een risicoanalyse te worden gemaakt van het product, dus niet alleen ontstekingsrisico’s, maar ook andere risico’s dienen te worden beoordeeld. Hiervoor kan bijvoorbeeld de ISO 12100 worden gebruikt, naast alle andere normen in het kader van ATEX.
  7. De huidige richtlijn is geldig tot 20 april 2016 en daarna wordt de nieuwe van kracht.
  8. De EU-verklaring van overeenstemming (= de huidige EG-verklaring van overeenstemming) dient extra informatie te bevatten, zoals beschreven in bijlage 10 van de ATEX richtlijn 2014/34/EU.Kortom, er gaat best nog wel wat veranderen en dan met name op het vlak van documentatie en juridische verantwoordelijkheden.

Veiligheidsbesturingen voor machines / training 1 en 2 december 2015

Leestijd: < 1 minuut
veiligheidsPLC voor het afhandelen van een noodstopfunctie

veiligheidsPLC voor het afhandelen van een noodstopfunctie

Op dinsdag 1 en woensdag 2 december 2015 organiseren we weer de training: Veiligheidsbesturingen voor machines volgens ISO 13849-1 (Performance Level) en IEC 62061 (SIL). Gedurende 2 dagen brengen we u de juiste kennis bij om veiligheidsbesturingen te kunnen beoordelen. Zowel handmatig maar ook via software voeren we beoordelingen uit. Uiteraard gaan we in op de laatste stand van zaken, zoals de vernieuwing van de ISO 13849-1 welke voor 2016 gepland staat. Meer informatie via onze webshop. Klik hier

Cursus gebruiksaanwijzingen schrijven

Leestijd: < 1 minuut

handleiding_lezencOp vrijdag 11 december 2015 staat het schrijven van gebruiksaanwijzingen centraal. Deze cursusdag wordt in samenwerking verzorgd door een ervaren technical writer. Tijdens de cursus komen de voorschriften van een gebruiksaanwijzing aan de orde, maar vooral ook praktische tips. Meer informatie, klik hier.

ATEX Inspecteur training

Leestijd: < 1 minuut
vlamspleet dicht gekit

vlamspleet dicht gekit

Op maandag 16 november 2015 start weer de ATEX inspecteur training. Tijdens deze 3-daagse training komt het inspecteren van elektrische apparatuur in ATEX zones (gas + stof) aan de orde. Op basis van de IEC 60079-17 (versie 2014) wordt met veel praktische voorbeelden uitgelegd hoe en vooral wat geinspecteerd moet worden. Tevens worden de noodzakelijke elektrische beproevingen in de praktijk geoefend. De inhoud van de training voldoet aan de IEC Ex 007 / 008 termen. Klik hier voor meer informatie.

 

 

 

 

 

CE Masterclass Machinebouw in Driebergen

Leestijd: < 1 minuut
CE-gemarkeerde pomp: hier hoort een II.1.A verklaring bij

CE-gemarkeerde pomp: hier hoort een II.1.A verklaring bij

Op maandag 11 januari 2016 starten we weer met de 12-daagse opleiding CE-Master Machinebouw in Driebergen.

Gedurende 12 dagen opleiding leert u alles over CE-markering van machines. CE-richtlijnen, gebruiksaanwijzingen, risicobeoordeling, technisch dossier, beveiligingssystemen, etc. etc. het komt allemaal aan bod. Meer informatie, klik hier.

 

 

 

 

Mechanische apparatuur en ATEX

Leestijd: < 1 minuut
lager in ATEX zone voorzien van temperatuurbewaking

lager in ATEX zone voorzien van temperatuurbewaking

In ATEX zones dient ook de mechanische apparatuur te worden beoordeeld. Van groot belang is hierbij de ontstekingsanalyse. Wanneer en hoe u een ontstekingsanalyse moeten maken komt uitgebreid aan de orde in de ATEX training over mechanische apparatuur en ontstekingsanalyse. Deze 3-daagse training start weer op maandag 7 december 2015. Klik hier voor meer info.

 

 

 

 

ATEX Masterclass (14 daagse opleding tot ATEX expert)

Leestijd: < 1 minuut

De ATEX Masterclass is een 14-daagse opleiding en bestaat uit vier modulen gebaseerd op de internationaal erkende IECEx modules:

  • ATEX Explosieveiligheidsdocument (IECEx 001, 002)
  • ATEX Inspecteur (IECEx 007, 008)
  • ATEX Elektrische installaties (IECEx 003, 006)
  • ATEX Mechanische Apparatuur Ontstekingsanalyse

Deze modulen zijn als afzonderlijke trainingen te volgen, maar ook als een totaalpakket, zijnde de ATEX Masterclass, met een korting op het totaalbedrag.

Extra elementen van deze 14-daagse ATEX opleiding zijn:

  • deelname aan de ATEX Masterproef
  • toegang tot het E-learningplatform met aanvullende trainingen, zoals statische elektriciteit, explosiebeveiligingssystemen, organisatorische ATEX maatregelen en ATEX Hazop
  • deelname aan de ATEX Masterclass Discussielijst.

U kunt zelf de data en volgorde van de losse modulen kiezen, evenals de gewenste cursusplaats (Appingedam of Herentals (België)). Na afloop van het volgen van de vier modulen sluit u de cursus af met de Masterproef.

[box type=”info”]Meer informatie over de cursus ATEX Masterclass? Bekijk onze uitgebreide cursusinformatie[/box]

nieuwe verplichtingen voor importeurs inzake CE-markering

Leestijd: < 1 minuut

Vanaf 20 april 2016 gelden er nieuwe voorschriften voor importeurs van producten in de EU. Producten, zoals elektrische apparatuur, drukapparatuur, explosieveilige apparatuur, etc. dienen vanaf 20 april 2016 te zijn voorzien van de naam en adres van de importeur, indien de producten uit niet EU-landen worden geimporteerd. Daarnaast is de importeur mede verantwoordelijk voor een correcte CE-markering (inclusief veiligheidsbeoordeling) van het product. Op vrijdag 29 januari 2016 geven we een praktische cursus CE-markering voor importeurs, zie deze link.

LogoNewApproach

Ontwerpen en Risicobeoordeling maken, het meest belangrijkste bij CE-markering

Leestijd: 2 minuten

Bij de CE-markering van een machine, een elektrisch apparaat, een drukvat, etc. is de risicobeoordeling het belangrijkste onderdeel van de CE-certificering. In de nieuwe CE-richtlijnen die voor veel producten vanaf april 2016 verplicht worden, wordt de risicoanalyse nu ook expliciet genoemd, zoals bijvoorbeeld bij de laagspanningsrichtlijn. Voor machines wordt de risicobeoordeling al sinds jaar en dag genoemd in bijlage 1 van de richtlijn. Voor het maken van de risicobeoordeling gebruikt u in principe de NEN EN ISO 12100.

Vaak wordt tijdens het ontwerp van een product of installatie te weinig nagedacht over de gevaren en risico’s. De ontwerper moet tijdens of aan het einde van zijn/haar ontwerpproces zeker een risicobeoordeling gaan doen. Wellicht is het noodzakelijk om dan alsnog het ontwerp te gaan aanpassen. Helaas zien we in de praktijk maar al te vaak situaties waarbij risico’s beter al in het ontwerp hadden kunnen weggenomen.

Met de risicobeoordeling gaat u opzoek naar gevaren en bijbehorende risico’s. voor het inschatten van de risico’s zijn diverse modellen beschikbaar, zoals de risicograaf, de hybride methode, etc. Deze modellen staan beschreven in de NPR-ISO/TR 14121-2. Daarna wordt het risico geëvalueerd. Met andere woorden, is het risico acceptabel. Hierbij kijken we waar mogelijk naar de huidige stand der techniek. Deze staat onder andere beschreven in de zogenaamde geharmoniseerde normen, zoals deze voor veel producten beschikbaar zijn. Overigens past u ook altijd de geharmoniseerde normen toe voor het betreffende product, dus niet alleen voor bepaalde risico’s.

Voor het opsporen of identificeren van de gevaren kunnen we de lijst met voorbeelden gebruiken uit bijlage B van de NEN EN ISO 12100. Deze lijst is zeker niet volledig, dus het betekent dat de ontwerper ook zelf moet nadenken over gevaren, gevaarlijke situaties, etc.

De risicobeoordeling dient te worden opgenomen in het technische dossier van het product. Het is niet wettelijk verplicht om de risicobeoordeling mee te leveren met het product. Vanuit de gebruiker gezien kan het verstandig zijn om bij speciale producten af te spreken met de fabrikant om een deel of de gehele risicobeoordeling te verkrijgen. Dit moet dan tijdens de bestelling duidelijk worden aangegeven.

Zodra een machine of een product in de arbeidssfeer in gebruik wordt genomen, is de werkgever verplicht om een risico-inventarisatie en -evaluatie te maken. Dit is in feite ook een soort risicobeoordeling, alleen vindt deze niet meer plaats in de ontwerpfase.

Meer leren over het maken van risicobeoordelingen, volg dan onze cursus Risicobeoordelingen maken, meer info

Explosie in houtmeelfabriek Chester (UK)

Leestijd: 2 minuten

explosion in ChesterIn juli 2015 was er een enorme explosie in een houtmeel fabriek in Chester (UK). Afgaande op informatie uit de krant, waren er in 2010 en 2012 ook al branden geweest. Vaak geen goed teken. De beelden laten maar weer eens zien hoe vernietigend de kracht van een explosie is.

In stofomgevingen is het altijd bijzonder belangrijk om de omgeving schoon te houden. Good housekeeping of schoon huishouden. In de voedingsmiddel-industrie is dat vaak geen probleem, omdat het schoonhouden ook al verplicht is vanuit de hygiëne-voorschriften. In houtbewerkingsplaatsen, houtmalerijen, etc. is de situatie wel eens anders. Daar kan in de omgeving veel stof aanwezig zijn. Dat is niet alleen erg ongezond, maar dit stof kan ook bijdragen aan de explosie, met vaak een zeer vernietigende werking. Stoflagen die langdurig (langer dan 8 uur) aanwezig zijn geven een ATEX zone 21. Dat betekent dat er maatregelen moeten worden genomen om zelfs ontstekingsbronnen te vermijden bij te verwachte storingen en bij normaal bedrijf. Een dramatisch ongeval vond plaats in de suikerfabriek van Imperial Sugar. Klik hier voor de video (link opent in Youtube) of bekijk de video hieronder.

explosion in Chester

explosion in Chester

 

Daarnaast is het belangrijk om ook naar de inwendige zonering te kijken van stofvoerende apparatuur. Een maalmolen voor stof is al gauw een zone 20 inwendig. Dit betekent dat de maalmolen bij een abnormale storing, te verwachten storing en tijdens normaal bedrijf geen ontstekingsbron mag hebben. Dit is bij een maalmolen vrijwel nooit uit te sluiten en derhalve moeten er andere veiligheidsmaatregelen worden genomen.

De ATEX zonering en de ontstekingsanalyse zijn in dit soort situaties erg belangrijk. Meer hierover leren, volg dan onze ATEX 4-daagse training. Klik hier.

 

Waarom IECEx certificaten voor werknemers in ATEX zones?

Leestijd: 2 minuten

Werknemers die werkzaamheden verrichten in ATEX zones moeten instructies hebben gehad over de explosierisico’s en de maatregelen die zijn genomen. Deze ATEX instructie kan in allerlei vormen en diepgang worden verstrekt. Een methode om aan te tonen dat de werknemer deze instructie heeft gehad, is het volgen van een ATEX training en een IECEx examen. Dit is een methode en niet de enige. We kunnen hierbij het beste nog wat onderscheid gaan maken.

1. Werknemers in vaste dienst bij een bedrijf of langdurig via een contractor, volgen het beste een ATEX training die gericht is op de betreffende bedrijfssituatie. Een dergelijke training moet op zijn minst de ATEX zones behandelen die in dat bedrijf aanwezig zijn en ook de technische en organisatorische maatregelen moeten aan bod komen. Dergelijke bedrijfstrainingen worden afgesloten met een examen en alles wordt goed gedocumenteerd. Als herhalingsfrequentie kunnen we 3 jaar aanhouden. Het behalen van IECEx certificaten voor deze medewerkers is minder relevant. Let wel op: werknemers die ook daadwerkelijk ATEX apparatuur installeren of repareren dienen een diepgaande ATEX training te volgen.

Zijn de ATEX zones zeer beperkt in een bedrijf, dan is het ook mogelijk om via E-learning de ATEX training aan te bieden.

2. Werknemers die voor veel verschillende bedrijven werkzaamheden verrichten volgen een ATEX training waarin de algemene principes van ATEX aan bod komen. De ATEX training moet gericht zijn op de werkzaamheden die worden verricht. Denk aan ATEX zoneringen bepalen, ATEX apparatuur installeren, ATEX apparatuur onderhouden, ATEX apparatuur inspecteren, etc. Een dergelijke training wordt bij voorkeur opgevolgd door een IECEx examen, zodat de werknemer een certificaat heeft dat internationale waarde heeft. Ook is het mogelijk om met het behaalde certificaat en persoonscertificatie aan te vragen.

Een aantal praktijkvoorbeelden

A. Een groot productiebedrijf van zetmeel waarbij dagelijks operators in ATEX gebieden met stofexplosiegevaar werken.

Voor deze situatie is het van belang om de operators bekend te maken met de gevaren van stofexplosies. Een training van 1 dagdeel is voldoende, waarbij met praktijkvoorbeelden van explosies, de zoneringstekeningen, de genomen maatregelen, de werknemers op de hoogte worden gebracht. De training wordt afgesloten met een examen en de resultaten worden vastgelegd. De werkgever kan aantonen dat de juiste instructie is verstrekt.

B. Een grote chemische plant met ATEX gaszones

Voor operators zie voorbeeld A. De technische dienst installeert regelmatig ATEX apparatuur in ATEX zones. De medewerkers van de technische dienst, zullen naast de algemene ATEX instructies, een technische ATEX training moeten volgen. Een dergelijke training neemt al gauw 2-3 dagen in beslag. Deze training wordt afgesloten met een examen en hier heeft het de voorkeur om ook een IECEx examen te doen. De risico’s zijn groter en met het afnemen van een IECEx examen is er onafhankelijk bewijs van competentie.

Er zijn nog veel meer praktijkvoorbeelden te noemen, maar het beste neemt u contact met ons op voor een specifiek advies voor training en examinering. Stuur een e-mail naar: trainingen@iab-ingenieurs.nl

Tot slot: vrijwel elke training van IAB Ingenieurs wordt afgesloten met een examen. Dit examen heeft minimaal het niveau van de IECEx examens. Hiermee bereid u zich dan ook prima voor op een IECEx examen.

ATEX zonering simpel?

Leestijd: 2 minuten

De start van ATEX is altijd de eerste vraag: is het medium brandbaar of kunnen gevaarlijke explosieve atmosferen ontstaan. Mocht dat mogelijk zijn, dan gaan we kijken naar de ATEX zonering. Veelal kan vrij gemakkelijk de ATEX analyse worden gedaan, immers:

  • zone 0 of 20 = voortdurend explosieve atmosfeer;
  • zone 1 of 21 = regelmatig een explosieve atmosfeer of langdurige stoflagen;
  • zone 2 of 22 = zelden een explosieve atmosfeer of stoflagen van korte duur.

That’s all.

spuitfles met aceton

Meestal maken we op basis van bovenstaande al een juiste inschatting, die we vervolgens gaan argumenteren en vastleggen op basis van de NPR 7910-1/-2 of de IEC 60079-10-1/-2 of NFPA of BGR 104, etc. Al deze codes zijn geen wet, maar hulpmiddelen. Helaas komen we in de praktijk de gekste zoneringen tegen, bijvoorbeeld een zone 0 van een laboratorium, omdat op de lab-tafel 300 mL aceton aanwezig was. Natuurlijk kun je met aceton een gevaarlijke explosieve atmosfeer maken, maar met 300 mL en dat een zone 0 gaan noemen, gaat wel wat ver.

De argumentatie van de ATEX zones worden vastgelegd in het explosieveiligheidsdocument. Daarna gaan we kijken hoe we de ontstekingsbronnen kunnen beheersen, denk aan technische maatregelen (explosieveilige apparatuur) en organisatorische maatregelen. De complete beoordeling staat dan beschreven (of met verwijzingen) in het EVD. Meer leren over ATEX zoneringen, volg dan onze 4-daagse ATEX training rondom het explosieveiligheidsdocument.

Eerst volgende ATEX training EVD start op maandag 7 september 2015 te Appingedam.

Meer info.

17 juni 2015: cursus ATEX elektrische installaties: 3 dagen Herentals (B)

Leestijd: < 1 minuut

De elektrische installatie in een zonegebied dient aan specifieke voorschriften te voldoen. Afhankelijk van het soort elektrisch materiaal dat in een zonegebied wordt toegepast zijn er bijzondere eisen van toepassing.
Tijdens deze training staat de norm IEC 60079-14 centraal. Deze norm geeft de voorschriften voor de installatie van elektrisch materiaal gebieden met gasontploffingsgevaar en stofontploffingsgevaar.

Voor wie is deze ATEX cursus bedoeld?

Deze ATEX training is bedoeld voor medewerkers die in explosiegevaarlijke omgevingen installaties ontwerpen en componenten installeren. Denk hierbij aan machinebouwers, fabrikanten, installatieverantwoordelijken, leidinggevenden, operators en monteurs.

[button link=”https://www.iab-ingenieurs.nl/atex-elektrische-installaties-iec-60079-14-arei-3-dagen/”]Klik hier voor meer informatie over het programma en aanmelden[/button]

 

17 september 2015 ATEX Inspectie training (3 dagen)

Leestijd: < 1 minuut

Op donderdag 17, vrijdag 18 en 5 en vrijdag 25 september 2015 geven we de ATEX Inspectie training volgens de IEC 60079-17. Het centrale thema van deze training is het inspecteren van elektrische ATEX apparatuur. Helaas worden in de praktijk veel fouten gemaakt bij het installeren van explosieveilige apparatuur. Soms is hierdoor de apparatuur niet meer explosieveilig. Alle nieuwe of gewijzigde explosieveilige apparatuur dient voor ingebruikname volgens IEC 60079-17 te worden geïnspecteerd. Bestaande explosieveilige apparatuur dient periodiek te worden geïnspecteerd. Meer informatie over de training klik hier

Ex 2G elektromotor met onjuiste wartels

Ex 2G elektromotor met onjuiste wartels

.

1 juni 2015: Cursus PED drukapparatuur

Leestijd: < 1 minuut

IAB Ingenieurs

Op 1 juni 2015 wordt het eerste gedeelte van de nieuwe richtlijn drukapparatuur 2014/68/EU (download) van kracht. Dit gaat dan met name over de nieuwe stoffenindeling en bijbehorende groep 1 of 2. Dit kan van invloed zijn op de categorie van de drukapapratuur. Tijdens de cursus op 1 juni 2015 zullen we uitgebreid stil staan bij de wijzigingen in de nieuwe richtlijn.

 

Lees meer >>

 

 

26 mei 2015: cursus ATEX Mechanische Apparatuur Ontstekingsanalyse (2 dagen)

Leestijd: < 1 minuut

atex mechanisch luchtcilinder

 

De ATEX 95 (of 114) richtlijn is sinds 30 juni 2003 van kracht. Dit betekent dat vanaf die datum alle nieuw in de handel gebrachte apparaten en beveiligingssystemen moeten voldoen aan de eisen van de richtlijn.

De ATEX 95/114 richtlijn is niet alleen op elektrische apparatuur, maar ook op mechanische apparatuur van toepassing.

In deze ATEX Mechanische apparatuur training richten we ons helemaal op het uitvoeren van een ontstekingsanalyse. We passen dit met name toe op mechanische apparatuur. Naast de van toepassing zijnde normen, zoals de NEN EN 13463, gaan we aan de slag met een ontstekingsanalyse.

Voor wie is deze cursus bedoeld?

Deze training is met name bedoeld voor fabrikanten en gebruikers van mechanische apparaten die geschikt moeten zijn voor explosiegevaarlijke gebieden.

[button link=”https://www.iab-ingenieurs.nl/atex-ontstekingsanalyse-mechanisch/#tab-1404719276675-3-0d5cf-8245″]Klik hier voor een gedetailleerd cursusprogramma en aanmelden[/button]

5 Vragen en antwoorden over ‘CE-certificaten’ bij machines

Leestijd: 2 minuten

Uit de hoeveelheid vragen die IAB ingenieurs krijgt, blijkt dat er nog veel onduidelijkheid heerst over CE-certificaten bij machines. In dit artikel geven we een antwoord op de 5 meest gestelde vragen.

1. Welke soorten ‘CE-certificaten’ zijn er voor machines?

Er zijn 2 soorten verklaringen voor machines, de II.1.A. verklaring en de II.1.B verklaring. Bij het in de handel brengen van machines of bij het in gebruik nemen van zelfgebouwde machines dient er een verklaring te worden opgesteld. Dit kan zijn een EG-verklaring van overeenstemming voor voltooide machines (=II.1.A) of een Inbouwverklaring voor de niet voltooide machines (II.1.B). In de praktijk worden deze verklaringen vaak “CE-certificaten” genoemd, deze benaming komt in de machinerichtlijn echter niet voor.

Meer vragen en antwoorden? Volg dan de cursus machinerichtlijn/machineveiligheid, waarbij u al uw vragen kunt stellen.

2. Wanneer moet er een zogenaamde IIC verklaring worden afgegeven bij een machine?

Een IIC verklaring is sinds 2009 niet meer van toepassing, dit is gebaseerd op de oude machinerichtlijn. Op basis van de oude machinerichtlijn moest er een IIC verklaring worden afgegeven voor veiligheidscomponenten. Tegenwoordig dient er bij veiligheidscomponenten een II.1.A verklaring te worden afgegeven.

3. Wat moet er op een dergelijke ‘CE-verklaring’ voor machines staan?

De inhoud hiervan staat in bijlage II.1.A en II.1.B van de machinerichtlijn. Hier komt dan ook de benaming vandaan zijnde, II.1A of II.1.B verklaring voor respectievelijk een EG-verklaring van overeenstemming voor voltooide machines of een Inbouwverklaring betreffende niet voltooide machines.
De machinerichtlijn kunt u downloaden via downloadarchief. Let op: dit archief is alleen toegankelijk voor IAB members. Heeft u nog geen wachtwoord? Registreer dan eerst als IAB member.

CE-certificaten bij machines

CE-gemarkeerde pomp: hier hoort een II.1.A verklaring bij

4. Moet er van een samenstel van CE-gemarkeerde machines ook weer een nieuw CE-certificaat worden afgegeven?

Indien er sprake is van een samenstel van machines volgens de definitie van de machinerichtlijn dan dient er een EG-verklaring van overeenstemming te worden opgesteld van het samenstel. In de praktijk komt het regelmatig voor dat de gebruiker van het samenstel dit moet doen, aangezien hij/zij meerdere machines zelf aan elkaar heeft gebouwd of opdracht hiervoor heeft gegeven. Overigens moet hierbij goed worden bekeken of er daadwerkelijk sprake is van een samenstel volgens de machinerichtlijn. Het samenbouwen van CE-gemarkeerde machines is niet per definitie altijd een samenstel volgens de machinerichtlijn.

5. Wie moet het CE-certificaat ondertekenen?

In principe kan iedereen dat doen die een rol heeft gehad bij de CE-certificering van de machine, mits het proces van CE-certificering intern goed is geregeld en vastgelegd. In de praktijk komt het veel voor dat een directeur of een manager van de ontwerpafdeling het CE-certificaat ondertekent. Op het CE-certificaat moet ook staan wie het technische dossier van de machine kan samenstellen. Dit moet een persoon zijn die in de EU (formeel EER) gevestigd is.

Dit artikel beantwoordt uiteraard niet alle vragen die er zijn over CE-certificaten bij machines. Wilt u antwoord op uw eigen vragen over CE-certificering? Volg dan een van onze praktijkgerichte cursussen over CE-markering, bijvoorbeeld de 2-daagse cursus Machinerichtlijn/Machineveiligheid.

 

Ontstekingsanalyse

Leestijd: 4 minuten

In het derde en laatste deel van onze serie artikelen over mechanische apparaten in ATEX zones bespreken we de ontstekingsanalyse.

De ontstekingsanalyse bestaat uit 5 belangrijke delen:

1. onderdeel / locatie / zone

Nemen we als voorbeeld een draaisluis voor een poederachtig materiaal, dan kunnen we de mogelijke ontstekingsbronnen inwendig bij de rotor gaan bekijken. Doorgaans is er inwendig sprake van een omgeving waar voortdurend stofontploffingsgevaar kan heersen. Dus een zone 20 inwendig. De vereiste categorie is dan categorie 1. Dit betekent dat er geen ontstekingsbronnen aanwezig mogen zijn tijdens normaal bedrijf, verwachte storingen en abnormale storingen. Uitwendig zal een dergelijke draaisluis geschikt moeten zijn voor zone 22 of wellicht 21 (ook gaszones zijn natuurlijk mogelijk), afhankelijk van de omgevingssituatie. Dit betekent dat de behuizing en het uitwendige dan moet voldoen aan categorie 2 of 3. Gaat het om categorie 2, dan mag er tijdens normaal gebruik en tijdens verwachte storingen geen ontstekingsbron zijn. Bij categorie 3 mag tijdens normaal gebruik geen ontstekingsbron aanwezig zijn.

2. potentiële ontstekingsbron en oorzaak

Hier wordt een beschrijving gegeven van de ontstekingsbron en de oorzaak van optreden. Bij een draaisluis met kunststof rotorbladen zou statische elektriciteit een ontstekingsbron kunnen zijn. Dit is natuurlijk niet acceptabel in een zone 20. De oorzaak is het poeder dat langs de bladen stroomt, terwijl de kunststofbladen van isolerend materiaal zijn gemaakt.

3. optreden van ontstekingsbron zonder maatregelen

Zonder maatregelen te hebben genomen wordt nagegaan wanneer de ontstekingsbron zich aandient. Dit kan zijn: tijdens normaal bedrijf, tijdens te verwachte storingen of tijdens abnormale storingen. Vaak is het lastig om in dit stadium van de ontstekingsanalyse de reeds aanwezige maatregelen of beveiligingsmiddelen niet mee te nemen. Ook komt het voor dat bepaalde sensoren en regelkringen mee gaan doen om ontstekingsbronnen te voorkomen. Temperatuursensoren zijn hier een voorbeeld van. Wanneer de toch al aanwezige temperatuursensoren ook dienst gaan doen om niet alleen een proces te bewaken, maar ook ontstekingsbronnen te voorkomen, worden er andere eisen gesteld aan deze sensoren (zie NEN-EN 13463-6).

4. genomen maatregelen

Afhankelijk van de vereiste categorie dienen er maatregelen te worden genomen om de ontstekingsbron te voorkomen. Zie onderstaande tabel.

Categorie en beschermingswijze

categorie ontstekingsbron en beschermingswijze

Bij het nemen van beschermingsmaatregelen om ontstekingsbronnen te voorkomen kan in de ontstekingsanalyse worden verwezen naar delen van de NEN-EN 13463 normen die zijn toegepast. Eventueel dient hierbij te worden verwezen naar belangrijke documenten en specificaties die in dit kader van belang zijn.

De normen NEN-EN 13463 beschrijven de juiste maatregelen die moeten worden genomen om ontstekingsbronnen te voorkomen bij mechanische apparatuur. Voor specifieke apparatuur bestaan aparte normen, deze dienen daarbij aanvullend te worden geraadpleegd. Denk bijvoorbeeld aan de NEN-EN 14986 voor ventilatoren in ATEX omgevingen.

Voorbeeld draaisluis
Een losgeraakt onderdeel kan tussen rotor en stator mechanische vonken veroorzaken door schuren en wrijven. Deze ontstekingsbron kan worden gezien als een te verwachten storing. Een maatregel zou kunnen zijn dat de fabrikant bij de inbouwinstructies aangeeft dat de gebruiker moet voorkomen dat er vreemde delen in de draaisluis terecht zouden kunnen komen. Het probleem wordt door deze maatregel niet echt verholpen, maar verschoven richting gebruiker. Deze oplossing voldoet niet aan de voorschriften van ATEX 95, want het aanpassen van het ontwerp komt op de eerste plaats.
De maatregelen kunnen bestaan door bijvoorbeeld de omtreksnelheid van de rotor te beperken. Doorgaans kan worden gesteld dat bij een omtrekssnelheid kleiner dan 1 m/s de kans op mechanische vonken door wrijving niet aanwezig is, mits de contactdruk niet te groot is. Door het ontwerp van de draaisluis op deze manier te bepalen, zal deze ontstekingsbron, na de genomen maatregelen, zich niet meer voordoen. Het optreden van deze ontstekingsbron is dan, na genomen maatregelen, niet meer van toepassing.
De beperking van de omtreksnelheid is een constructieve maatregel, welke wordt genoemd in NEN-EN 13463-1 en NEN-EN 13463-5 paragraaf 5.1. De beschermingswijze die voor dit onderdeel wordt toegepast wordt aangeduid met ‘c’.

Soms kunnen, ondanks de genomen maatregelen, ontstekingsbronnen niet geheel worden uitgesloten. Dit is dan vaak de aanleiding om beveiligingsmiddelen op apparatuur, denk aan explosiebeveiliging in de vorm van drukontlasting, vonkendetectie, blusmiddelsystemen, etc. aan te brengen. In sommige gevallen is het mogelijk om drukvast of drukstootvast te ontwerpen. Voorbeelden hiervan zijn maalmolens.

5. optreden van ontstekingsbron en categorie na genomen maatregelen en mogelijke beperkingen

Nadat de maatregelen zijn toegepast, dient weer opnieuw te worden beoordeeld wanneer de ontstekingsbron zich kan voordoen.
Uiteindelijk komt hiermee de verkregen categorie vast te staan. Deze dient dan minimaal de vereiste categorie te halen waarvoor het apparaat gecertificeerd gaat worden.

Een ontstekingsanalyse in deze vorm zal voor een eerste keer zeker enige tijd in beslag nemen. Naast de methodiek die men zich eigen moet maken, dient er vooral veel inzicht te worden verkregen in het ontstaan van ontstekingsbronnen. Op specifieke gebieden kan het zeker nodig zijn om nader onderzoek te verrichten.

[box]

Dit was het derde  en laatste deel in onze serie over Mechanische apparaten in ATEX zones

Deel 1: Inleiding, wetgeving en “de geest van ATEX”
Deel 2: Ontstekingsbronnen
Deel 3: Ontstekingsanalyse

Wilt u meer leren over het beoordelen van mechanische apparatuur?

Volg dan onze 2-daagse training “ATEX en mechanische apparatuur”[/box]

Onstekingsbronnen in ATEX zones

Leestijd: 2 minuten

explosieveilige vorkheftruckIn het eerste deel van deze driedeling serie over mechanische apparatuur en ATEX legden we onder andere uit wat “De geest van ATEX” precies inhoudt. In dit deel vertellen we meer over de verschillende ontstekingsbronnen in ATEX zones die je kunt aantreffen.

Bij het maken van een ontstekingsanalyse gaan we op zoek naar alle mogelijke ontstekingsbronnen die een explosie zouden kunnen veroorzaken. Hierbij gaan we ervan uit dat er sprake is van een ATEX zonering. De ontstekingsbronnen, twintig in aantal, zijn grotendeels ontleend aan de EN 1127-1. Een uitgebreide beschrijving van de ontstekingsbronnen is te vinden in de NEN EN 1127-1, als ook in de NPR 7910-1 en –2. In de genoemde normen zijn tevens ook de mogelijke maatregelen beschreven.

Waar kun je ontstekingsbronnen aantreffen?

Per potentiële ontstekingsbron dient te worden nagegaan of deze kan voorkomen bij een apparaat. Sommige ontstekingsbronnen kunnen zich op meerdere plaatsen in een apparaat aandienen, denk bijvoorbeeld aan lagers. De meeste mechanische apparaten hebben diverse ontstekingsbronnen.

tabel met ontstekingsbronnen

De start van een ontstekingsanalyse is het beoordelen of één of meerdere ontstekingsbronnen aanwezig kunnen zijn. Door de tabel af te lopen en aan te geven of ontstekingsbronnen relevant zijn, wordt een eerste selectie gemaakt.

Soms is 100% uitsluiting niet te geven

Sommige ontstekingsbronnen zijn vaak helemaal niet aanwezig, zonder enige discussie, andere ontstekingsbronnen zijn vaak veel lastiger te beoordelen, zoals statische elektriciteit, mechanisch opgewekte vonken door stoten, etc. Soms is een 100% uitsluiting niet te geven. Dit maakt de ontstekingsanalyse lastig. Een oud gezegde: bij twijfel niet inhalen, kan dan het beste worden gehanteerd. Bij het inventariseren van de ontstekingsbronnen is het de kunst om in dit stadium nog zo weinig mogelijk aan de maatregelen te denken.

Kunnen ontstekingsbronnen mogelijk aanwezig zijn, dan nemen we deze bronnen over in de ontstekingsanalyse, die we behandelen in het derde en laatste deel van deze serie artikelen over Mechanische apparaten in ATEX zones.

Dit was het tweede deel in onze serie over Mechanische apparaten in ATEX zones

Deel 1: Inleiding, wetgeving en “de geest van ATEX”
Deel 2: Ontstekingsbronnen
Deel 3: Ontstekingsanalyse

Wilt u meer leren over het beoordelen van mechanische apparatuur?

Volg dan onze 3-daagse training “ATEX en mechanische apparatuur”

Mechanische apparaten in ATEX-zones: wel of geen ontstekingsbron?

Leestijd: 4 minuten

In de zogenaamde ATEX zones (gebieden waar explosierisico’s aanwezig zijn) dient elektrische apparatuur én mechanische apparatuur te worden beoordeeld op mogelijke ontstekingsbronnen.

In het eerste deel van drie artikelen  vertellen wij u meer over de ATEX wetgeving en de geest van ATEX.
Uit inspecties van de ISZW (vroegere Arbeidsinspectie) is gebleken dat veel bedrijven het lastig vinden om de risico’s van mechanische apparatuur te beoordelen. Bedrijven waar ATEX een rol speelt zullen vrijwel altijd met mechanische apparatuur te maken krijgen in de ATEX zones. Tijdens de inspecties in deze zones is het vaak lastig om oude mechanische apparatuur, zonder Ex-codes, zorgvuldig te toetsen. Eveneens is het niet gemakkelijk om mechanische apparatuur met Ex codes correct te interpreteren.

Atex wetgeving

Sinds 2003 zijn de zogenaamde ATEX 114 (vroeger ATEX 95) en ATEX 153 (vroeger ATEX 137) richtlijnen van toepassing. De ATEX richtlijnen stellen wettelijke voorschriften aan apparatuur welke in explosiegevaarlijke gebieden wordt toegepast. Vanuit het verleden zijn de explosieveiligheidsvoorschriften met name gericht op elektrische apparatuur. Dit roept meestal ook geen vragen op. Anders ligt het bij het toepassen van de ATEX voorschriften op mechanische apparatuur. Vaak is het onduidelijk hoe de ATEX voorschriften moeten worden toegepast bij oude en/of gewijzigde mechanische apparatuur.

Bij de risico’s van mechanische apparatuur in het kader van ATEX moeten we met name denken aan het veroorzaken van een explosie, doordat een mechanisch apparaat een ontstekingsbron is.

De ATEX 114 richtlijn (richtlijn nummer: 94/9/EG of 2014/34/EU) is een zogenaamde Europese productrichtlijn die leidt tot een CE-markering op een product dat bedoeld is voor gebruik in explosiegevaarlijke omgevingen. Fabrikanten van dergelijke producten dienen rekening te houden met de ATEX 114 wanneer zij producten in de handel brengen. Producten voor eigen gebruik vallen ook onder de ATEX 114 richtlijn. Naast de ATEX 114 zijn er op dit moment nog 24 andere richtlijnen die leiden tot een CE-markering (dus totaal 25 CE-richtlijnen).

Sinds 30 juni 2003 dienen alle in de handel gebracht producten¹, die worden gebruikt in een explosieve omgeving, te voldoen aan de zogenaamde ATEX 114 richtlijn. De ATEX 114 is niet alleen van toepassing op elektrische apparatuur, maar ook op mechanische apparatuur.
Voor fabrikanten en ontwerpers van mechanische apparatuur betekent dit dat de mechanische apparatuur dus ook aan de ATEX 114 moet voldoen. Mechanische apparatuur welke voor 2003 is geleverd valt niet onder de ATEX 114 richtlijn en is derhalve niet voorzien van een Ex-markering volgens de ATEX 114 richtlijn, maar moet wel veilig kunnen functioneren.

Een goede ontstekingsanalyse is belangrijk voor het beoordelen van mechanische apparatuur in ATEX zones.

Apparatuur die reeds voor 30 juni 2003 in gebruik was, dient door de gebruiker zelf op de aanwezigheid van ontstekingsbronnen te worden gecontroleerd. Hiervoor maakt de gebruiker een ontstekingsanalyse. Dit is soms lastig uit te voeren, omdat de gebruiker niet alle specificatie van de apparatuur beschikbaar heeft.

Voorbeeld

mechanische ontstekingsbronnen bij een draaisluis

mechanische ontstekingsbronnen bij een draaisluis

CE-teken met epsilon x

 

 

 

Belangrijk voor de ontstekingsanalyse is het principe te kennen dat achter de ATEX categorieën schuil gaat. Het wordt hier de “geest van ATEX” genoemd. Zie kader.
Het principe van de categorieën is ZEER belangrijk om te begrijpen. Voor zowel nieuwe, als ook bestaande installaties kan hiermee de geschiktheid van een apparaat voor een bepaalde categorie en zone worden beoordeeld.
[box size=”large”]

“DE GEEST VAN ATEX”

categorie 1 zeer hoog beschermingsniveau

Zelfs tijdens een uitzonderlijke storing moet het apparaat het vereiste veiligheidsniveau kunnen waarborgen. Ofwel in termen van apparatuur, mag het apparaat tijdens uitzonderlijke storingen geen ontstekingsbron kunnen zijn.

categorie 2 hoog beschermingsniveau

Bij frequente storingen of bij gebreken waarbij gewoonlijk rekening moet worden gehouden moet het apparaat het vereiste veiligheidsniveau kunnen waarborgen. Ofwel in termen van apparatuur mag het apparaat tijdens te verwachte storingen geen ontstekingsbron kunnen zijn.

categorie 3 normaal beschermingsniveau

Bij normaal bedrijf wordt het vereiste veiligheidsniveau gewaarborgd. Ofwel in termen van apparatuur mag het apparaat tijdens normaal bedrijf [/box]

Pomp met ATEX certificering

Pomp met ATEX certificering groep 2, categorie 2, G = gas, c = constructief veilig, T4 is maximale temperatuur pomp (onder voorgeschreven condities).

De ontstekingsanalyse wordt bij voorkeur uitgevoerd volgens het voorbeeld van de norm NEN-EN 13463 voor niet elektrisch materiaal en volgens de methodiek van NEN-EN 15198² .
De NEN-EN 15198 beschrijft de methodiek van de ontstekingsanalyse specifiek voor niet-elektrisch materieel.

De normen NEN-EN 13463 en NEN-EN 15198 zijn zogenaamde geharmoniseerde normen onder de ATEX 114 richtlijn. Het voldoen aan deze normen geeft het zogenaamde vermoeden van overeenstemming met de ATEX 114. Let wel, de normen zijn niet wettelijk verplicht, maar we beschouwen ze als wetgeving.

In paragraaf 5.2.8 van NEN EN 13463-1 wordt een model aangereikt voor het rapport van de ontstekingsanalyse. Dit model moet als een basis worden gezien. De uitgebreide tabel die we in de praktijk gebruiken bevat aanvullende informatie, waarbij met name wordt gekeken naar de ontstekingsanalyse, nadat de maatregelen zijn genomen, want dit bepaalt uiteindelijk de bereikte categorie van een apparaat.

[1] Hierop is een uitzondering en dat zijn componenten, deze krijgen geen CE, maar wel het Ex symbool en een extra aanduiding “U”.

[2] Zie lijst met geharmoniseerde normen volgens de ATEX 114 richtlijn.

 

Dit was het eerste deel in onze serie over Mechanische apparaten in ATEX zones

Deel 1: Inleiding, wetgeving en “de geest van ATEX”
Deel 2: Ontstekingsbronnen
Deel 3: Ontstekingsanalyse

Wilt u meer leren over het beoordelen van mechanische apparatuur?

Volg dan onze training “ATEX en mechanische apparatuur”

 

ATEX lezing tijdens Solids Antwerpen op 11 maart a.s.

Leestijd: < 1 minuut

Op 11 en 12 maart a.s. is Solids beurs in Antwerpen. IAB Ingenieurs zal tijdens deze beurs aanwezig zijn op stand B2140 van partner Adinex NV. Wij zullen hier ons ATEX cursusaanbod presenteren.

IAB INgenieurs en ADinex op Solids Antwerpen 2015

Lezing

Tijdens de beurs zal Andries Brakke, de eigenaar van IAB Ingenieurs, een lezing geven met als titel: ATEX installaties en inspecties volgens de IEC 60079-14/-17.

Bij het installeren van ATEX-apparatuur worden helaas veel fouten gemaakt. Gelukkig komen deze aan het licht tijdens de (verplichte) ATEX-inspectie. Het nawerk is in sommige situaties echter aanzienlijk. De voorschriften voor een correcte installatie en inspectie staan in de nieuwe installatienorm IEC 60079-14:2014. In deze lezing vertellen wij u over de 5 meest gemaakte fouten bij ATEX-installaties (en hoe u ze leert voorkomen).

Wij nodigen u van harte uit om bij deze lezing aanwezig te zijn.

Datum: 11 maart 2015
Tijd: 16.oo uur

Opname

Bent u niet in de gelegenheid om naar Solids Antwerpen te komen, maar heeft u wel interesse in de lezing? Tijdens de lezing wordt een opname gemaakt die u later kunt terugkijken. Schrijf u hieronder in indien u de opname wilt ontvangen.

[contact-form-7 id=”2713″ title=”Inschrijving opname ATEX lezing 11 maart 2015″]

 

Wat moet u weten over de nieuwe richtlijn drukapparatuur?

Leestijd: < 1 minuut

Op 1 juni 2015 wordt het eerste gedeelte van de nieuwe richtlijn drukapparatuur (RICHTLIJN 2014/68/EU) van kracht. Dit betekent dat er goed moet worden gekeken of de stofgroepindeling (groep 1 en groep 2) nog correct is.

E353 bochten 1

Stoombundel in een destillatie kolom. Door de levering van een verkeerde afsluiter is deze door zoutzuur gecorrodeerd en weggevreten.

 

De indeling van stoffen dient vanaf 1 juni 2015 te zijn gebaseerd op de zogenaamde CLP verordening 1272/2008. De CLP-verordening voert het Globally Harmonised System (GHS) in de Europese Unie in. CLP staat voor “classification, labelling en packaging” (indeling, etikettering en verpakking).

Het is mogelijk dat de groepsindeling in drukapparatuur verandert, waardoor het drukapparaat in een andere categorie gaat vallen. Dit kan gevolgen hebben voor de certificering van drukapparatuur.
Op dinsdag 10 februari 2015 organiseren we een PED-cursus waarin we met name de nieuwe zaken gaan behandelen.
Daarnaast zullen we een groot aantal praktijkvoorbeelden laten zien. Deze worden nader toegelicht en uitgelegd.

De nieuwe richtlijn kunt u downloaden uit ons downloadarchief. Hiervoor dient u zich wel eerst aan te melden als IAB Member (gratis).

[button link=”https://www.iab-ingenieurs.nl/ped-richtlijn-drukapparatuur/”]Meer informatie over de cursus PED & inschrijven[/button]

Explosie in Amercentrale in 2014 veroorzaakt door smeulende houtkorrels / ATEX HAZOP

Leestijd: < 1 minuut
explosie en brand Amercentrale

explosie en brand Amercentrale

Onderzoek naar de brand en explosie bij de Amercentrale in Geertruidenberg (NL) heeft uitgewezen dat smeulende houtpellets de vermoedelijke oorzaak is. Na de explosie is onder brand ontstaan bij de rubberen transportbanden hetgeen grote zwarte rookwolken veroorzaakte.

Door langdurig opslag van houten pallets(korrels) in een silo is hierin waarschijnlijk broei ontstaan. Dit smeulende hout heeft een explosie veroorzaakt door de ontsteking van brandbare pyrolyse gassen of door ontsteking van een stofwolk.

Tijdens het ontwerp was rekening gehouden met mogelijke smeulbranden, een detectiesysteem om smeulen in de silo te detecteren was aangebracht, echter dit systeem was minder betrouwbaar dan gedacht. Daarnaast bleek dat de silo geen fysieke afsluiting had waardoor voorkomen had kunnen worden dat brandbaar materiaal op de transportband had kunnen vallen. Ook in het procesontwerp hadden zaken verbeterd kunnen worden om een explosie te voorkomen.

Het volledige artikel van de brand in de Amercentrale is te vinden in Solids Processing feb. 2015, zie deze link.

In 2012 was ook al een brand geweest in een biomassacentrale in Engeland. Zie explosie brand Tilbury Power Station.

Voor dergelijke procesinstallaties is een HAZOP (Hazard and Operatibility studie) absoluut in noodzakelijk. In de praktijk worden echter de mogelijke ontstekingsbronnen nog wel eens vergeten. Daarom is een ATEX HAZOP zeker noodzakelijk. Dit is een aanvulling op de “standaard” HAZOP, waarbij specifiek wordt gekeken naar mogelijke ontstekingsbronnen.

Stappenplan veiligheidsbesturingen op machines

Leestijd: 2 minuten

In de praktijk blijkt het vaak lastig om gestructureerd tot een juiste veiligheidsbesturing op een machine te komen. Onderstaand stappenplan helpt om tot een goed en veilig resultaat te komen.

Stap 1: start met een goede risicobeoordeling

Voor een goede risicobeoordeling kunt u de EN ISO 12100 gebruiken, maar soms ook een andere methodiek, zoals bijvoorbeeld een FMEA. Bij de risicobeoordeling is het belangrijk dat u de gevaren en risico’s beschouwt, zonder in eerste instantie al aan de oplossing van de veiligheidsbesturing te denken. Soms zijn andere effectieve maatregelen mogelijk. Bij voorkeur wordt het gevaar aan de bron weggenomen.

Stap 2: Bepaal het SIL of PLr niveau

Indien een beveiliging moet worden toegepast, zoals een deurschakelaar, lichtscherm, etc. gaan we kijken welk vereist SIL niveau of Performance Level dit moet krijgen. Hierbij maakt u min of meer de keuze voor het toepassen van de IEC 62061 (SIL methode) of de ISO 13849 (PL). In de toekomst worden beide normen samengevoegd. Door het toepassen van het risicomodel uit een van deze normen wordt het vereiste SIL of PL niveau vastgesteld.

Stap 3: Kies de benodigde componenten

Vanuit het ontwerp worden bepaalde componenten, zoals veiligheidsrelais, veiligheidsPLC, motorrelais, hydraulische of pneumatische ventielen, veiligheidsschakelaars, etc.  gekozen. Tevens worden hierbij de vereiste betrouwbaarheidsgegevens geraadpleegd. Daarnaast dient een opzet gemaakt te worden voor de samenbouw van de verschillende componenten en het enkelvoudig of dubbel uitvoeren van het veiligheidscircuit.

Stap 4: Uitvoeren van de zogenaamde SIL of PL-verificatie

Het uur “U” is aangebroken! In dit stadium wordt gecontroleerd of het vereiste SIL of PL-niveau is gehaald.

veiligheidsbesturing

verificatie van veiligheidsbesturing in Sistema

 

Stap 5: Controle in de praktijk

Controleer vooral ook in de praktijk of de ontworpen beveiliging goed functioneert. Hou rekening met het mogelijk overbruggen van beveiligingen en pas hierbij de nieuwe norm EN-ISO 14119 toe. De EN-ISO 14119 stelt dat er maatregelen moeten worden genomen om het omzeilen van de beveiligingen op de machine te voorkomen. Daarbij moet het redelijkerwijs voorzienbaar misbruik worden beoordeeld.

U weet nu in grote lijnen welke stappen u moet ondernemen om tot een goede veiligheidsbesturing op machines te komen.

[box type=”info”]Meer leren over veiligheidsbesturingen? Volg de training SIL / PL op 3 en 17 februari 2015[/box]

Nieuwe lijst met ATEX normen

Leestijd: < 1 minuut

Op 12-12-2014 is weer een nieuwe lijst met geharmoniseerde normen voor de ATEX 95/114 richtlijn gepubliceerd. De nieuwe lijst vind u via downloads.

Nieuwe geharmoniseerde normen zijn o.a.

  • EN 1127-2 Ontploffingsgevaarlijke atmosferen voor mijnbouw
  • EN 16447:2014 Explosie terugslagkleppen
  • EN 50050 Elektrostatische handspuitapparatuur
  • EN 60079-31 Explosieve atmosferen
  • Bescherming van materieel tegen stofontbranding door omhulsel „t”.

CE-markering en eigen verantwoordelijkheid

Leestijd: < 1 minuut

Tros Radar: mandarijnennetje met CE-markering

De uitzending van Tros Radar van 1 december jl. heeft veel stof doen opwaaien in de wereld van CE. Helaas wordt onvoldoende benadrukt dat CE voor een heel groot gedeelte gebaseerd is op eigen verantwoordelijkheid. We zouden mogen en moeten vertrouwen op de moraal en ethiek voor het leveren van veilige producten.

Wilt u meer weten over CE-markering? Tijdens onze opleiding CE-Expert voor de machinebouw leert u alles over het correct en verantwoord CE-markeren van machines. Bekijk de cursusdetails en schrijf u in voor de eerstvolgende opleiding!

De 5 meest gemaakte fouten bij ATEX-installaties

Leestijd: 2 minuten

Fouten bij ATEX installaties kunnen grote gevolgen hebben. De eerste stap is om fouten te herkennen. Pas dan kun je leren ze te voorkomen. We noemen hier de 5 meest gemaakte fouten bij ATEX installaties, en hoe u ze kunt voorkomen.

1. Vervangen Ex d wartel

Bij het installeren van ATEX-apparatuur worden helaas veel fouten gemaakt. Gelukkig komen deze aan het licht tijdens de (verplichte) ATEX-inspectie. Het nawerk is in sommige situaties echter aanzienlijk. Neem bijvoorbeeld het vervangen van enkele tientallen kabelwartels voor een Ex d wartel (drukvaste wartel). Overigens zijn de voorschriften voor het toepassen van Ex d wartels gewijzigd in de nieuwe installatienorm IEC 60079-14:2013.

2. Niet aansluiten van de externe aardsluiting

Het komt in vrijwel iedere training aan bod: moet de externe aardaansluiting ook worden gebruikt? In de meeste gevallen is het antwoord hierop een volmondig ja. Doorgaans geeft de fabrikant aan dat de externe aardaansluiting moet worden gebruikt en aangesloten. Kijk dus goed in de gebruiksaanwijzing. Deze aardaansluiting zit er tenslotte niet voor niets.

3. Het gebruiken van potentiaalvereffeningen die een te kleine doorsnede hebben

In de IEC 60079-14:2013 staat duidelijk aangeven wat de minimale doorsnede moet zijn van de externe vereffening (minimaal 4 mm2 van apparaat naar HAR, maar ook hier geldt: kijk ook in de gebruiksaanwijzing).

4. Onjuiste keuze van ATEX-categorie apparatuur

Het komt voor dat een ATEX-verlichtingsarmatuur (“de welbekende TL-bak”) met Ex II 3D in een ATEX-zone 2 wordt gemonteerd. Helaas is dit niet correct; het is één van de basiszaken die van te voren moet worden gecontroleerd. Dit betekent dat de TL-bak vervangen moet worden door een Ex II 3G-exemplaar. Uiteraard moeten de overige ATEX-specificaties ook worden gecontroleerd.

5. Ongecertificeerde combinatie motor/regelaar

We zien nog wel eens dat een Ex e motor wordt aangesloten op een frequentieregelaar waarbij de combinatie motor/frequentieregelaar niet gecertificeerd is. Vaak wordt gedacht dat de frequentieregelaar niets met ATEX te maken heeft, omdat deze niet in de ATEX-zone is gemonteerd. In combinatie met een Exe-motor is dit onjuist.

Leer fouten voorkomen

Wil u weten hoe u deze en andere fouten in de toekomst kunt voorkomen en daarmee aanzienlijk kosten kunt besparen doordat u nawerk voorkomt? Schrijf u dan meteen in voor de 3-daagse ATEX-training elektrische installaties. De eerstvolgende start op donderdag 8 juni 2017 in Herentals (België).

Blue Guide nu ook in Duitse taal

Leestijd: < 1 minuut

De Blue guide is een algemene gids over CE-markering en aanverwante onderwerpen. Deze gids is in 2014 geheel vernieuwd, tot dusver alleen in het Engels te verkrijgen, maar sinds kort ook in het Duits te verkrijgen. Zie deze link voor download.