Performance Level en SIL als beveiliging bij ATEX-machines

ATEX 114 richtlijn / Machinerichtlijn

Performance Level en SIL zijn betrouwbare meetmethoden bij beveiliging van ATEX-machines. Bij machines in ATEX zones kun je denken aan bijvoorbeeld pompen, roerwerken, tandwielkasten, elevatoren, roterende sluizen. Naast de machinerichtlijn stelt ook de ATEX richtlijn eisen aan deze machines.

Voor de ATEX richtlijn zijn we met name geïnteresseerd in het voorkomen van ontstekingsbronnen, zodat deze machines geen explosies kunnen veroorzaken. Een methode om ontstekingsbronnen te voorkomen bij machines, is het bewaken ervan. Bijvoorbeeld door een machine stop te zetten, wanneer deze te heet gaat worden. Deze beschermingswijze heet: bewaking van ontstekingsbronnen.

De beschermingswijze “bewaking van ontstekingsbronnen” wordt nader beschreven in de ISO/IEC 80079-37. Dit is een geharmoniseerde norm onder de ATEX 114 richtlijn (2014/34/EU).

Zodra we bij beveiliging van ATEX-machines ontstekingsbronnen gaan beheersen door het toepassen van bijvoorbeeld temperatuurbewaking, krijgen we te maken met het betrouwbaarheidsniveau b1 of b2 van deze beveiliging. Dit verwijst weer door naar SIL of PL.

ATEX Normen

Voor niet-elektrisch materieel zijn er voor ATEX 2 belangrijke normen:

  • ISO/IEC 80079-36
  • ISO/IEC 80079-37.

In deze normen staan de eisen beschreven om ontstekingsbronnen te voorkomen bij mechanisch materieel. De 80079 normen vervangen de EN 13463 normen. De EN 13463 kunnen nog tot 31-10-2019 worden gebruikt.

mechanische ATEX normen

Mechanische ATEX normen

Bewaking van ontstekingsbronnen als methode voor beveiliging bij ATEX-machines

De beschermingswijze “bewaking van ontstekingsbronnen” is een methode waarbij gebruik gemaakt wordt van voldoende betrouwbare beveiligingssystemen om ontstekingsbronnen overeenkomstig de EPL (Equipment Protection Level) te voorkomen. Voorbeelden zijn:

  • een scheefloopbeveiliging op een elevator, waarbij de elevator stopt als de band teveel scheef loopt;
  • een oliedrukschakelaar op een machine waarbij smering noodzakelijk is;
  • temperatuurbewaking in een koelsysteem;
  • flowbewaking op een seal;
  • een temperatuurbewaking op een lager.

De betrouwbaarheid van een bewaking wordt in de ISO/IEC 80079-37 aangegeven met 2 niveau’s: b1 en b2. Het toe te passen niveau is afhankelijk van de kans van optreden van de ontstekingsbron en het vereiste EPL niveau.

ISO 13849-1 PL / IEC 61508 SIL

De betrouwbaarheid van dergelijke beveiligingen kan worden aangetoond met functional safety normen, zoals de ISO 13849-1 of de IEC 61508, echter dit is niet verplicht volgens de ISO 80079-87. In de praktijk worden wel vaak de ISO 13849-1 of de ISO 61508 toegepast.

De beschermingsniveau’s b1 en b2 worden in de ISO/IEC 80079-37 bijlage E vertaald naar Performance Level of SIL.

  • b1 = PL c / cat. 2 / SIL 1
  • b2 = PL d / cat. 3 / SIL 2

De eisen voor PL worden nader beschreven in de ISO 13849-1 en de eisen voor SIL in de ISO 61508 serie.